Giri┼č 2

Bir vegan her zaman etiketleri kontrol eder. Bir vegan─▒n etik de─čerleriyle davran─▒┼člar─▒ uyumlu olur.

ÔÇťHayvan ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ veya tahakk├╝m kar┼č─▒t─▒ olmak teorik bir gerek├že, veganl─▒k ise pratik bir sonu├žtur.ÔÇŁ – G├╝ray Tezcan
”Vegan olunca m├╝kemmel ve hatta zul├╝mden uzak kalmayacaks─▒n─▒z. Ancak, basit bir ┼čekilde ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri yaparak, size hi├žbir ┼čey yapmayan masum varl─▒klara kar┼č─▒ muazzam miktarda ac─▒y─▒ azaltm─▒┼č olacaks─▒n─▒z.”

Yeni vegan olan ya da vegan olmay─▒ d├╝┼čenen herkes i├žin biraz olsun kolayl─▒k sa─člayabilmek ad─▒na akl─▒ma gelebilen kendi faydaland─▒─č─▒m ├žok yararl─▒ buldu─čum bilgileri i├žeren baz─▒ blog ve portallar─▒ bir arada toplamak istedim. Sa─č olsunlar b├╝t├╝n bu bilgiler ├Âzellikle ilk 2 ayl─▒k s├╝re├žte bana ├žok yard─▒mc─▒ olmu┼čtu. Nas─▒l vegan olmaya karar vermi┼č oldu─čum s├╝reci anlatan giri┼č yaz─▒mda zaten veganizm hakk─▒nda detayl─▒ bilgi edinebilece─činiz baz─▒ blog ve portallara yer vermi┼čtim.

  • Bu kitap├ž─▒ktan vegan beslenmeye dair ihtiya├ž duydu─čunuz bilgileri temin edebilirsiniz.
  • Navegan tariflerde s─▒k olarak yer alan yumurta konusu sizi endi┼čelendirmesin. Yumurta ├žo─ču tariflerde lezzeti artt─▒rd─▒─č─▒ i├žin de─čil, ba─člay─▒c─▒l─▒k fonksiyonu i├žin kullan─▒ld─▒─č─▒ndan, vegan yumurta alternatifleri sayesinde bir sorun ya┼čamayacaks─▒n─▒zd─▒r. Yumurta alternatifi olarak kullanabilece─činiz ├žok se├ženek var.
    Ayr─▒ca yumurta tozu kar─▒┼č─▒m─▒ da haz─▒rlayabilirsiniz:

Malzemeler : 2 su barda─č─▒ patates ni┼častas─▒ + 1 su barda─č─▒ m─▒s─▒r ni┼častas─▒ + 1/2 su barda─č─▒ nohut unu + 1/2 su barda─č─▒ kabartma tozu + 1 kahve fincan─▒ karbonat. T├╝m malzemeleri blenderda ├žekin. Kapal─▒ bir cam kap i├žinde buzdolab─▒nda uzun s├╝re saklayabilirsiniz. 1-2 adet yumurta ikamesi olarak 1 yemek ka┼č─▒─č─▒ bu tozu 2 yemek ka┼č─▒─č─▒ soda ya da su ile kar─▒┼čt─▒rman─▒z yeterli. ├ç─▒rp─▒lm─▒┼č yumurta beyaz─▒ ikamesi olarak da 1 yemek ka┼č─▒─č─▒ bu tozu 1/2 ├žay ka┼č─▒─č─▒ karbonatla ├ž─▒rp─▒n daha sonra 1 yemek ka┼č─▒─č─▒ sodayla ├ž─▒rp─▒n. Sodan─▒n k├Âp├╝rmesi ge├žmeden kullanabilirsiniz. Yine yumurta ak─▒ ikamesi olarak aquafaba tariflerde kullan─▒labilir. Hangi tarife hangi yumurta ikamesi daha ├žok yak─▒┼č─▒yor zaman i├žerisinde denemelerinizle tespit edeceksinizdir.

Tereya─č─▒ yerine zeytinya─č─▒, avokado, badem ya─č─▒, keten tohumu ya─č─▒, hindistan cevizi ya─č─▒, susam ya─č─▒ gibi ├že┼čitli bitkisel ya─člar─▒ kullanabilirsiniz. Ayr─▒ca vegan margarin/vita margarin sat─▒n alma imkan─▒n─▒z da bulunmakta. Hayvansal kaynakl─▒ s├╝tler yerine badem s├╝t├╝, yulaf s├╝t├╝, hindistan cevizi s├╝t├╝, pirin├ž s├╝t├╝, f─▒nd─▒k s├╝t├╝ gibi bir dolu se├ženek s├Âz konusu. Tavuk, dana, bal─▒k gibi hayvanlar─▒ yemek yerine tofu, seitan, tempeh, soya eti gibi bir ├žok ├╝r├╝n├╝ ├že┼čitli baharatlarla marine ederek yarat─▒c─▒, lezzetleriyle sizi ├žok ┼ča┼č─▒rtacak bir ├žok tarifleriniz olu┼čacakt─▒r. Bal yerine pekmez, agave ┼čurubu, ak├žaa─ča├ž ┼čurubu, ke├žiboynuzu ├Âz├╝ gibi bir ├žok tatland─▒r─▒c─▒ kullanabilirsiniz. Hayvansal kaynakl─▒ peynirler yerine badem peyniri, kaju peyniri gibi taze otlar ve baharatlarla kendi zevkinize g├Âre tadland─▒rabilece─činiz ├že┼čitli vegan peynir se├ženekleri mevcut. Hayvansal kaynakl─▒ yo─čurtlar yerine pirin├ž yo─čurdu, f─▒nd─▒k yo─čurdu, badem yo─čurdu, soya yo─čurdu sizi mutlu edebilecek se├ženekler. Vegan maya, probiyotik ve soya s├╝t├╝yle yap─▒lan soya yo─čurdu olduk├ža ba┼čar─▒l─▒ oluyor.

Tariflerinizde kullanabilece─činiz nutritional yeast/besin mayas─▒, tapyoka ni┼častas─▒ vb.├╝r├╝nlere ula┼čabilece─činiz bir portal olarak buray─▒┬átavsiye edebilirim. Besin mayas─▒ b12 vitamini bak─▒m─▒ndan olduk├ža zengin. Peynir tad─▒nda oldu─čundan peynir yap─▒m─▒nda ya da peynir tad─▒ almak isteyebilece─činiz omlet, graten vb.tariflerde kullanabilece─činiz bir ├╝r├╝n.

Tofu, bezelye proteini, seitan, tempeh, soya eti gibi ├╝r├╝nlerle lezzet ve besin de─čeri a├ž─▒s─▒ndan navegan alternatiflerini hi├ž de aratmayan vegan k├Âfte, sucuk, mant─▒, lahmancun, kokore├ž, ┼činitzel vb. bir ├žok yeme─če de sofralar─▒n─▒zda yer verebiliyorsunuz. Ben naveganken de yo─čurt hari├ž bu yiyeceklerin yoklu─čunu aramad─▒─č─▒mdan ├žok da s─▒k olarak mutfa─č─▒mda yer vermiyorum. Soya fasulyesini, soya k─▒ymas─▒n─▒, bu─čday gluteni/seitan─▒ genelde mutfa─č─▒mda kullan─▒yorum. Ama tofu, seiatan vb. dahil hepsi evinizde kolayl─▒kla yapabilece─činiz yiyecekler. Ayn─▒ ┼čekilde b├╝y├╝k marketlerin vegan reyonlar─▒nda da bu ├╝r├╝nlere kolayca ula┼čabiliyorsunuz. Ya┼čad─▒─č─▒n─▒z b├Âlgede vegan se├ženeklere ula┼čmak ├žok kolay de─čilse Vegan d├╝kkan ,vegan bakkal, vegan istanbul vb. sitelerden de ├že┼čitli vegan ├╝r├╝nleri temin edebilirsiniz. Bu tarz ├╝r├╝nler mutlaka her zaman mutfa─č─▒n─▒zda yer vermeniz gereken ├╝r├╝nler de─čil ama ├že┼čitlilik, farkl─▒l─▒k, ├žocukluktan gelen beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒na ba─čl─▒ olan bir ├Âzlemle de arada tercih etmek isteyebilece─činiz ├╝r├╝nler olabilir. Sa─čl─▒kl─▒ ve dengeli bir vegan beslenme ad─▒na bu ├╝r├╝nler olmazsa olmaz diye bir durum s├Âz konusu de─čil. Yery├╝z├╝ne ├ľzg├╝rl├╝k Derne─či’nin T├╝rk├že olarak vitamin ve minerallerin hangi bitkisel g─▒dalarda bulundu─čunu g├Âsteren RES─░ML─░ VEGAN BESLENME TABLOSUNU mutlaka incelemenizi tavsiye ederim. Bu tablonun olduk├ža faydas─▒n─▒ g├Ârece─činize inan─▒yorum. Ben ilk g├╝nden bu tablonun ├ž─▒kt─▒s─▒n─▒ al─▒p g├╝n i├žerisinde g├Ârebilece─čim belirgin bir yere asm─▒┼čt─▒m.

Say─▒n Kevser Ba┼čkara’n─▒n T24 ba─č─▒ms─▒z intermet gazetesindeki bu g├╝zel yaz─▒s─▒n─▒ da burada payla┼čmadan olmazd─▒.

Say─▒n Yeliz Utku’nun ”uzun ve gerekli bir b12” yaz─▒s─▒n─▒ da okumadan ge├žmemek gerek.

Say─▒n ├ľmer Madra’n─▒n yine T24 ba─č─▒ms─▒z intermet gazetesindeki bir yaz─▒s─▒nda da belirtti─či ├╝zere: ” Kalp ve damar hastal─▒klar─▒n─▒n, kanserin, ┼čeker hastal─▒─č─▒n─▒n ÔÇôhatta obezitenin bileÔÇô veraset yoluyla (genetik yoldan) kendilerine intikal etti─čini sanan insanlar, art─▒k bu ÔÇťh├ób-─▒ gafletÔÇŁten uyan─▒p, kendilerine as─▒l miras b─▒rak─▒lan─▒n k├╝lt├╝rel bir ┼čey, yani ana babalar─▒n─▒n yeme-i├žme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ oldu─čunu yeni yeni anlamaya ba┼čl─▒yorlar.” Say─▒n Dr. O─čuzcan K─▒n─▒ko─člu’nun blo─čunda da veganl─▒k ve sa─čl─▒k ├╝zerine de yal─▒n ├žok bilgilendirici yaz─▒lar─▒ bulunmakta.

  • Veganl─▒─ča giri┼č 1.madde olarak kendinize bir b├╝y├╝te├ž temin etmenizi ve her market al─▒┼čveri┼člerinizde bu b├╝y├╝teci yan─▒n─▒zda ta┼č─▒man─▒z─▒ tavsiye ederim. ├ç├╝nk├╝ ├╝r├╝nlerin arkas─▒ndaki i├žerikleri bir b├╝y├╝te├ž olmadan okumak ger├žekten ├žok zor. Eser miktar/alerjen maddeler yasa gere─či daha b├╝y├╝k olarak yaz─▒l─▒yor. Faydalanmak isteyebilece─činiz baz─▒ vegan marka ve ├╝r├╝n listelerine de yer vermek isterim… Yaln─▒z bu listelerin g├╝ncelleme tarihlerini s─▒k aral─▒klarla kontrol etmelisiniz. Ayr─▒ca T├╝rkiye’de 5 ay ├Ânce vegan i├žerikli olan bir ├╝r├╝n t├╝ketici firma de─či┼čikli─či vb.sebeplerden dolay─▒ aniden i├žeri─čine veganlar─▒n ba┼č belas─▒ olan s├╝t tozu, peynir alt─▒ suyu gibi eklemelerde bulunarak ├╝r├╝n├╝ vegan olmaktan ├ž─▒karabilmektedir. Bu nedenle vegan olarak bildi─činiz ├╝r├╝nlerin i├žeriklerini bile ara ara tekrardan kontrol etmek de fayda var.
  • Bir markan─▒n cruelty free/hayvanlar ├╝zerinde test edilmemi┼č olup olmad─▒─č─▒na anlamak i├žin s─▒k s─▒k firmalarla telefon ya da e-mail yoluyla ileti┼čim kurman─▒z gerekebiliyor. Bir k─▒sm─▒ ├╝retti─či ├╝r├╝n├╝n i├žeri─činden bile bihaber olurken baz─▒lar─▒ ise ger├žekten ├žok yard─▒mc─▒ olabiliyorlar. Firmalarda g├Âr├╝┼čt├╝─č├╝n├╝z yetkililere detayl─▒ olarak sorular─▒ y├Âneltmek ├Ânemli. Bu konuda yard─▒mc─▒ olabilecek bir e-mail ├Ârne─čine bu blogdan ula┼čabilirsiniz.
  • Market al─▒┼čveri┼čleriniz s─▒ras─▒nda ├╝r├╝nlerin etiketlerini okumak konusunda size yard─▒mc─▒ olacak olan baz─▒ portallar ise bunlar: https://www.veganizma.com/etiketleri-okumak/
    https://elated.co.za/which-e-numbers-are-vegan/
    http://www.food-info.net/uk/e/e282.htm
    https://isitvegan.net/
  • Palm ya─č─▒/hurma ya─č─▒ i├žeren ├╝r├╝nleri ara┼čt─▒rmak i├žin bu portallara ba┼čvurabilirsiniz: https://www.icerir.com/tag/palm-yagi-icermeyen-atistirmaliklar/page/3
    https://rspo.org/
  • Eser miktar konusu i├žin de bu blog i├žindeki yaz─▒y─▒ okuyabilirsiniz.
  • Vegan i├žecek listesine buradan ula┼čabilirsiniz.┬á Yine vegan alkoll├╝ i├žecekleri ara┼čtarabilece─činiz portal olarak buray─▒┬áekleyebilirim.
  • Vegan ├╝r├╝nlere ve markalara ula┼čabilece─činiz ba┼čka portallar ve bloglar ise burada: http://veganturkiye.blogspot.com/2013/01/vegan-ve-vejetaryen-urunler-ve-markalar.html?m=1┬á┬á
    http://www.etiksecimler.com/
    https://www.deneysiz.org/
    https://veganturkiye.blogspot.com/2014/06/kazara-vegan-urunler.html
  • Vegan outdoor ekipman ve giyim listesi ise burada.
  • Vegan ├╝r├╝n ve marka ara┼čt─▒rmas─▒ yapabilece─činiz ve yine bilgi edinebilece─činiz facebook gruplar─▒ ise bunlar: https://www.facebook.com/groups/calisanvegan
  • https://www.facebook.com/groups/334746103403350/
    https://www.facebook.com/veganteacher/
    https://docs.google.com/document/d/1Nx8r8ursuIcfzJJkEzlzHVvk4bJ8WR0w1KS8jgZ2ejM/edit
  • Vegan ayakkab─▒ listesi olarak bu listeden faydalanabilirsiniz. Yine vegan ayakkab─▒lar i├žin bu siteden ara┼čt─▒rma yapabilirsiniz.
  • Ya┼čad─▒─č─▒n─▒z ┼čehirde yak─▒n─▒n─▒zda olan vegan lokantalardan haberdar olabilmek i├žin bu portaldan yararlanabilirsiniz.
    Yine bu facebook grubu da vegan mekanlar konusunda size olduk├ža yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. Sadece vegan ├╝r├╝nlerin bulundu─ču mekanlar hari├ž di─čer mekanlarda her zaman tetikte olmal─▒s─▒n─▒z. Sipari┼čleriniz ├Âncesi detayl─▒ bilgi almaya ├žal─▒┼čmal─▒s─▒n─▒z. Sadece ad─▒ sebze yeme─či oldu─ču i├žin onun vegan se├ženek oldu─čunu d├╝┼č├╝nen ama asl─▒nda i├žerisinde et ya da tavuk bulyon kullanm─▒┼č olan mekanlar olabiliyor. Bir ba┼čka ├Ârnek olarak da tamamen sebze i├žerikli bir yemekte worcestershire sos vb. bir sos ├že┼čidi kullan─▒labiliniyor. Ama bu soslar─▒n i├žeri─činden kendileri bile haberdar olmad─▒─č─▒ndan size o yeme─či vegan se├ženek olarak sunabiliyorlar. Ne yaz─▒k ki her konuda detayl─▒ olarak sorular─▒n─▒z─▒ y├Âneltmeniz ├Ânemli. Ya da ”Eh! Bunun i├žinde peynir varm─▒┼č?!” dedi─činizde… ”Tamam, vegan i┼čte… Et yok i├žinde.’ ‘yan─▒t─▒n─▒ alabiliyorsunuz!
  • Giyim konusunda yard─▒mc─▒ olabilecek bir portal olarak bunu ekleyebilirim.
  • ─░la├žlar konusunda doktorlar─▒n─▒za re├žete yazd─▒rmadan ├Ânce vegan oldu─čunuzu belirtin ki buna g├Âre bir ila├ž listesi olu┼čturabilsinler. ─░la├žlar i├žinde laktoz ve jelatin yoksa genelde vegan oluyor ama di─čer i├žerikleri de bu siteden aratabilirsiniz.
  • El yap─▒m─▒ kendi ├╝r├╝nlerinizle i├žiniz rahat etsin istiyorsan─▒z bu site de sizlere ├žok yard─▒mc─▒ olacakt─▒r.B├╝t├╝n bu listeler, etiket okumalar,yeni bir mutfak k├╝lt├╝r├╝ vb. sizi ├╝rk├╝tmesin. Ba┼člamak ve al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒z─▒ de─či┼čtirmek zaman alm─▒yor ve kesinlikle zor de─čil. Yeni bir ili┼čkiye ya da i┼če adapte olmam─▒z iki ├╝├ž ay─▒ al─▒r. Sonra o i┼čle uzun zamand─▒r u─čra┼č─▒yormu┼čuz ya da o ki┼čiyle uzun zamand─▒r ya┼č─▒yormu┼čuz gibi hissederiz. ─░ki, ├╝├ž ay i├žerisinde biraz ara┼čt─▒rmayla naveganken kulland─▒─č─▒n─▒z ├╝r├╝nlerin muadili olan uygun fiyatl─▒ ├╝r├╝nleri kolayl─▒kla bulabiliyorsunuz. Sebzeler, meyveler, baklagiller, tohumlar, baharatlar, kuruyemi┼čler, soya k─▒ymas─▒ vb. besinlerle g├╝n i├žerisindeki dengeli beslenmeniz de d├╝zene giriyor. ─░ki, ├╝├ž market al─▒┼čveri┼činden sonra etiketlerde de nelere dikkat etmeniz gerekti─čini hemen ├Â─črenebiliyorsunuz. Vegan olarak kuca─č─▒n─▒zdaki kedi, k├Âpe─či┬á ailenizden bir birey olarak kabul edip, severken kedi ve k├Âpeklerden hi├žbir fark─▒ olmayan di─čer b├╝t├╝n hayvanlara da elinizden geldi─čince zarar vermeyerek, etik de─čerlerinizle davran─▒┼člar─▒n─▒z─▒n uyumlu hale gelmesiyle, inan─▒lmaz bir i├ž huzura kavu┼čuyorsunuz. En ├Ânemlisi de vegan her birey her g├╝n; 1 hayvan─▒n ya┼čam─▒n─▒, 4.9 ton suyu, 42 kg tah─▒l─▒, 320 M┬▓ temiz havay─▒ kurtar─▒yor.

Bir cevap yaz─▒n